Ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Τελετή Βράβευσής του από την Ένωση Ποντίων Γλυφάδας «Η ΡΩΜΑΝΙΑ» για την προσφορά του στον ποντιακό ελληνισμό

Από:

Προεδρία της Δημοκρατίας

12/06/25 20:29 | Ομιλία / Διάγγελμα | Πρόεδρος Δημοκρατίας / Προεδρία

Είναι με μεγάλη τιμή, περηφάνια και συγκίνηση που συμμετέχω στην αποψινή εκδήλωση της Ένωσης Ποντίων Γλυφάδας «Η ΡΩΜΑΝΙΑ». Οφείλω να ομολογήσω πως η τιμή που μου αποδίδεται απόψε είναι μεγάλη και έχει βαρύνουσα σημασία. Αν έχω προσφέρει οτιδήποτε στα θέματα του ποντιακού ελληνισμού, αυτά θεωρώ πως είναι μηδαμινά και ελάχιστα μπροστά στα όσα οφείλει κάθε Έλληνας και κάθε Κύπριος Έλληνας να πράξει, ως αντίδωρο απέναντι σε όσα πρόσφεραν οι αδελφοί μας Έλληνες του Πόντου στον απανταχού ελληνισμό.

Να ξέρετε –και το λέω με κάθε επίγνωση– ότι η τιμή προς το πρόσωπό μου είναι τιμή προς όλους τους αδελφούς σας Έλληνες της Κύπρου. Δεν υπάρχει έστω και ένας Ελληνοκύπριος που να μην νιώθει ρίγος και συγκίνηση όταν συναντά έναν Ελληνοπόντιο, όταν πληροφορείται με διάφορους τρόπους για την ιστορία, τις θυσίες και κακουχίες του ποντιακού ελληνισμού, όταν ακούει ένα ποντιακό τραγούδι ή όταν παρακολουθεί ποντιακούς χορούς. Και εγώ, ως Έλληνας Κύπριος, το ίδιο νιώθω και βιώνω όταν βρίσκομαι ανάμεσά σας, όταν ανατρέχω στα θέματα του Πόντου, όταν λαμβάνω μέρος σε εκδηλώσεις μνήμης και τιμής του ποντιακού ελληνισμού. Και ο λόγος είναι προφανής. Κύπρος και Πόντος είναι αδέλφια στην ιστορία και στον πολιτισμό, είναι αδέλφια στην πίστη και στην παράδοση, αποτελούν θύματα της τουρκικής θηριωδίας και του τουρκικού επεκτατισμού. Κοινό το δράμα μας, κοινός ο αγώνας, κοινός ο δρόμος μας.

Μόνο που η δική σας μοίρα είναι τραγικά μοναδική, όπως μοναδικά και αξιοθαύμαστα είναι το σθένος, η μαχητικότητα και η δύναμη της ψυχής σας. Μετά από μια μακραίωνη ιστορία και παρουσία χιλιάδων χρόνων στα χώματα του Πόντου, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο γίνεστε θύματα της εκστρατείας για εθνοκάθαρση των Νεότουρκων. Για σχεδόν δέκα χρόνια παλεύετε με τον τουρκικό εθνικισμό και διώκεστε βάναυσα, άγρια και ανελέητα.

Εκατοντάδες χιλιάδες οι νεκροί και τα θύματα των σφαγών, των διωγμών και των αναγκαστικών Ταγμάτων Εργασίας. Με αδούλωτη την ψυχή συγκροτείτε αντάρτικες ομάδες ένοπλης αντίστασης και καλείτε με διπλωματικά μέσα τη βοήθεια της Δύσης και της ελληνικής κυβέρνησης. Μάταιες όμως οι ελπίδες, και το σχέδιο της εξόντωσης κάθε χριστιανικού στοιχείου στη Μικρά Ασία εφαρμόζεται ανενόχλητα και συστηματικά από τους Νεότουρκους. Η Αμάσεια του Πόντου γίνεται ακόμα ένας μάρτυρας άδικης και φρικτής θηριωδίας με τη μαζική καταδίκη και εκτέλεση Ελλήνων προκρίτων του Πόντου. Εκεί έμελλαν να βρεθούν και οι δικοί μας αιχμάλωτοι από την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974.

Μάρτυρες κι αυτοί της βαρβαρότητας και κτηνωδίας των Τούρκων στρατιωτών και εισβολέων. Ήταν τότε, που με ένα μυστικό τρόπο ενώθηκε ο πόνος και το δράμα Κυπρίων και Ποντίων.

Οι Πόντιοι εκδιώκονται από την πατρίδα τους, εγκαταλείπουν το βιός τους και άλλοι προς βορρά και άλλοι προς τη Μητέρα Ελλάδα και τη Δύση αναζητούν νέες πατρίδες. Όπως και οι κύπριοι πρόσφυγες και τα θύματα της τουρκικής εισβολής του 1974, που κατά χιλιάδες εγκατέλειψαν τα σπίτια τους και κατέφυγαν στην ελεύθερη Κύπρο, στην Ελλάδα και σε χώρες του εξωτερικού, για να αρχίσουν ξανά από το μηδέν τη ζωή τους.

Οι Πόντιοι ποτέ δεν ξέχασαν και ποτέ δεν ξεριζώθηκαν. Όπως πολύ σωστά λέχθηκε, ο ξεριζωμός το μόνο που δεν ξεριζώνει είναι τη ρίζα. Και οι Πόντιοι ποτέ δεν έχασαν την ταυτότητα, την ποντιακή τους ρίζα και καταγωγή. Με πείσμα, και μέσα από απίστευτες δυσκολίες και περιπέτειες, περιπλανώμενοι σε όλα τα μέρη του κόσμου κράτησαν την ποντιακή ψυχή τους ζωντανή και κατάφεραν με επιτυχία να μεταλαμπαδεύσουν στις νέες γενιές τη γλώσσα, τα ήθη, τα έθιμα, τις μνήμες, τις παραδόσεις, την πίστη, τον πολιτισμό και πάνω απ’ όλα την ελληνικότητά τους.

Και αυτό το αποδεικνύουν κάθε στιγμή και ώρα. Το αποδεικνύουν με το βλέμμα τους, την πυγμή τους, τη δυναμικότητά τους, την εργατικότητα, την ευφυία, τα χαρίσματα και τις ικανότητές τους. Το αποδεικνύουν με την ανυπέρβλητη προσφορά τους στον πολιτισμό, στις τέχνες, στην πολιτική, στις επιστήμες, στην επιχειρηματικότητα, στην κοινωνική προσφορά.

Φίλες και Φίλοι,

Αδελφοί μας Πόντιοι,

Έτσι γνώρισα, κι εγώ προσωπικά, για πρώτη φορά την περήφανη ιστορία και ψυχή των Ποντίων, όταν έφτασα για τις σπουδές μου στη Νέα Υόρκη το 1993. Μέσα από τα μάτια και τον λόγο του καθηγητή μου κ. Χάρη Ψωμιάδη, ήρθα για πρώτη φορά κοντά στον ζωντανό ποντιακό ελληνισμό και συγκλονίστηκα στην ψυχή και στο σώμα. Από τότε, δεν μπορώ παρά να προσπαθώ στο μέτρο των δυνατοτήτων μου για την προώθηση και διάδοση του ποντιακού ελληνισμού. Το θεωρώ καθήκον και υποχρέωσή μου όχι μόνο ως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά ως Έλληνας Κύπριος, ως ιστορικός, ως απλός πολίτης. Το θεωρώ ευθύνη απέναντι στις ιστορικές πραγματικότητες και τα αδιάψευστα ντοκουμέντα.

Ενδεικτικά, αναφέρω ότι μια από τις πρώτες αποφάσεις της Διακυβέρνησής μας ήταν η θέσπιση της διδασκαλίας της 19^ης Μαΐου με μαθήματα και εκδηλώσεις στα Δημόσια Σχολεία της Κύπρου, για τον Ποντιακό Ελληνισμό και την ιστορία των αδελφών μας Ποντίων. Ήταν μια ελάχιστη τιμή για τις δικές σας θυσίες, αλλά την ίδια στιγμή ήταν και μια υποχρέωση στα δικά μας παιδιά, τα οποία πρέπει να μάθουν όχι μόνο την ιστορία του Πόντου, αλλά να μάθουν και από την ιστορία του Πόντου για τις δικές σας θυσίες και αγώνες όλα αυτά τα χρόνια. Την ίδια στιγμή, διευκολύνουμε και επιταχύνουμε τις διαδικασίες πολιτογράφησης και, στο πλαίσιο της θεσμικής διακυβερνητικής συνεργασίας με την ελληνική κυβέρνηση, προχωρούμε και στη διευθέτηση του θέματος παροχής κοινωνικής σύνταξης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στους αδελφούς μας Ποντίους. Πρόσφατα, σε κεντρική εκδήλωση στον Δήμο Παραλιμνίου-Δερύνειας, στην ακριτική Αμμόχωστο, για τη μέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, ανακοινώσαμε και την απόφασή μας για παραχώρηση κρατικού κτηρίου για τη δημιουργία Κέντρου Ποντιακού Πολιτισμού και την ανέγερση μνημείου ποντιακού ελληνισμού στην πόλη του Παραλιμνίου. Επίσης, όπως έχω ήδη ανακοινώσει σε επίσκεψή μου στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής σε Πόντιους αδελφούς μας, προχωρούμε και με την παραχώρηση υποτροφιών σε φοιτητές κυπριακής και ποντιακής καταγωγής που σπουδάζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, στη μνήμη Νίκου Καπετανίδη, Ευαγόρα Παλληκαρίδη και του καθηγητή μου Χάρη Ψωμιάδη.

Φίλες και Φίλοι,

Η ιστορική μνήμη είναι ο πιο πολύτιμός μας θησαυρός και η διαφύλαξή της επιβεβλημένο καθήκον. Η πορεία του ελληνισμού στην ιστορία των αιώνων και των σύγχρονων χρόνων, κάθε διεκδίκηση και κάθε εθνικός αγώνας, με όποια κατάληξη και προοπτική, αφορμάται και εμπνέεται από την ιστορική συνείδηση. Χωρίς αυτήν, κάθε εθνική πράξη και επιλογή είναι μετέωρη και χωρίς συνέχεια στο χρόνο. Είναι στο πλαίσιο αυτό που πονήματα όπως το βιβλίο του δρα Ιωάννη Παπαφλωράτου, «Συνοπτική Ιστορία της Κύπρου από την εποχή του Βυζαντίου έως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο» από τις εκδόσεις «Λειμών», αποτελούν μεγάλη συνεισφορά στην προσπάθεια διατήρησης και αποκρυστάλλωσης της ιστορικής μνήμης.

Αναμφίβολα, το βιβλίο του κ. Παπαφλωράτου είναι μια ουσιαστική συμβολή στον τομέα της καταγραφής και της έρευνας της ιστορικής αλήθειας του κυπριακού ελληνισμού. Όπως αναφέρω και στον πρόλογο του βιβλίου, η γλαφυρότητα της παρουσίασης των ιστορικών φάσεων της Κύπρου από τα βυζαντινά χρόνια μέχρι τα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το πλούσιο των πηγών και του μαρτυρικού υλικού, η ευρύτητα του φάσματος ανάλυσης κάθε περιόδου, καθιστούν το βιβλίο μοναδικό και χρησιμότατο εγχειρίδιο μελέτης έρευνας της κυπριακής ιστορίας.

Αδελφοί μας Έλληνες,

Ως κυπριακός ελληνισμός διεξάγουμε και εμείς τα τελευταία πενήντα και πλέον χρόνια ένα μακροχρόνιο αγώνα απελευθέρωσης και επανένωσης της πατρίδας μας. Οι τραγικές συνέπειες της τουρκικής εισβολής του 1974 και της παράνομης παρουσίας των τουρκικών στρατευμάτων και της κατοχής του ενός τρίτου των εδαφών μας δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά ως τετελεσμένα. Οι θυσίες, οι αγώνες και η προσφορά των Ελληνοκυπρίων και των Ελλαδιτών αδελφών μας, μάς κρίνουν και μάς επιτάσσουν να μην εφησυχάζουμε στις προσπάθειες και τις διεκδικήσεις μας, κάτω υπό τις οποιεσδήποτε συνθήκες και προϋποθέσεις.

Πάντα σε συνεννόηση με την ελληνική κυβέρνηση, καταβάλλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια και εξαντλούμε κάθε μέσο για επίτευξη μιας λύσης στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου, των αρχών και αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μετά από πολλά χρόνια στασιμότητας και αδιεξόδου, καταφέραμε να επανεκκινήσουμε τις διαδικασίες και να είμαστε μπροστά σε μια νέα προοπτική, παρά την αρνητικότητα της τουρκικής πλευράς και χωρίς να παραβλέπω τις όποιες προκλήσεις.

Αυτό είναι το χρέος μας, η αποστολή μας, αυτή είναι η υπόσχεσή μας απέναντι στους πολίτες και απέναντι στην ιστορία. Και σε αυτή μας την προσπάθεια και στον δύσκολο αγώνα έχουμε ανάγκη από εμπνευστές και οδηγούς. Και ναι, όλοι εσείς, οι Πόντιοι αδελφοί μάς, εσείς οι δοκιμασμένοι και τιμημένοι Έλληνες του Πόντου, είστε για μας έμπνευση. Μας εμπνέει το ανυπότακτο και αδούλωτο της ψυχής σας, η υπομονή και επιμονή σας, η ζωντανή και σθεναρή πίστη σας, οι αγώνες και οι θυσίες σας, ο γνήσιος πατριωτισμός σας. Από το παράδειγμά σας αντλούμε δύναμη και θάρρος, για να συνεχίσουμε τον αγώνα μας και να οδηγήσουμε την πατρίδα μας, Κύπρο, σε ένα μέλλον ειρήνης και ελευθερίας, ένα μέλλον ασφαλές και ευοίωνο για τα παιδιά μας.

Θέλω να συγχαρώ θερμά την Ένωση Ποντίων Γλυφάδας «Η ΡΩΜΑΝΙΑ» για τη διοργάνωση της αποψινής εκδήλωσης και την εξαιρετικά μεγάλη τιμή προς το πρόσωπό μου. Συγχαρητήρια προς τον Δήμο Γλυφάδας που φιλοξενεί και στηρίζει την εκδήλωση. Συγχαρητήρια ξανά και προς τον συγγραφέα ελλόγιμο καθηγητή δρα Ιωάννη Παπαφλωράτου για το αξιόλογο πραγματικά ερευνητικό και ιστορικό του πόνημα.

Οι Πόντιοι είναι ένας λαός αδικημένος, πονεμένος και κατατρεγμένος. Μέσα από όλες τις περιπέτειες, τις απώλειες και τις θυσίες κατάφερε μέχρι σήμερα να δηλώνει παρών και να διατρανώνει προς πάσα κατεύθυνση για την καταγωγή του, την ιστορία του, την ταυτότητά του. Κατάφερε να κρατήσει ζωντανή την πίστη, την παράδοση και την ιστορία του. Το πιο σημαντικό, κατάφερε να κρατήσει ζωντανή και να τονώνει την ελπίδα. Την ελπίδα και την πεποίθηση πως «η Ρωμανία κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο».

Σας ευχαριστώ πολύ.

(ΑΤ/ΛΓ/ΕΑθ)

Ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Τελετή Βράβευσής του από την Ένωση Ποντίων Γλυφάδας «Η ΡΩΜΑΝΙΑ» για την προσφορά του στον ποντιακό ελληνισμό

Ίσως σας ενδιαφέρουν και αυτά