Ομιλία του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ. Γιώργου Λ. Σαββίδη κατά την παρουσίαση του Προϋπολογισμού της Νομικής Υπηρεσίας για το έτος 2026 ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού

Από:

Νομική Υπηρεσία

03/11/25 15:40 | Ομιλία / Διάγγελμα | Ανεξάρτητοι Αξιωματούχοι

Κυρία Πρόεδρε της Επιτροπής,

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση να ενημερώσω την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και Προϋπολογισμού για τον Προϋπολογισμό της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας για το 2026. Για οικονομία χρόνου, η τοποθέτησή μου θα περιοριστεί στα πηχυαία ζητήματα που περιλαμβάνονται στο Σημείωμα που καταθέσαμε και έχετε ενώπιόν σας, παραμένοντας βεβαίως στη διάθεσή σας για ό,τι περαιτέρω κρίνετε ως αναγκαίο.

πό οικονομικής απόψεως, με στρογγυλοποιημένο το ποσό, ο Προϋπολογισμός της Νομικής Υπηρεσίας για το 2026 ανέρχεται σε 31 εκατ. ευρώ και προορίζεται για κάλυψη των αναγκών της Νομικής Υπηρεσίας, του Γραφείου Επιτρόπου Νομοθεσίας και της Ανεξάρτητης Αρχής Διερεύνησης Ισχυρισμών και Παραπόνων κατά της Αστυνομίας. Η συνολική υλοποίηση του Προϋπολογισμού μέχρι το τέλος του 2025 προβλέπεται να ανέλθει στο 95%. Το 2024 ήταν 90%.

Ως προς τους τομείς αρμοδιότητάς της, η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας έχει επιδείξει πολυσχιδές και ουσιώδες έργο, με τους λειτουργούς της –οι οποίοι απαρτίζουν τους 12 Τομείς Δικαίου που συγκροτούν την Υπηρεσία μας– να καταβάλλουν καθημερινές προσπάθειες και να χειρίζονται με επαγγελματισμό, ευσυνειδησία και αποτελεσματικότητα όγκο εργασιών. Οι εργασίες αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, γνωματεύσεις, νομοτεχνικό έλεγχο, χειρισμό υποθέσεων ενώπιον δικαστηρίων, διαδικασίες επί παραβάσει, διεθνείς διαιτησίες, ζητήματα που άπτονται πολύπλοκων πτυχών του Διεθνούς Δικαίου, προσαγωγή υποθέσεων στα δικαστήρια που αφορούν σε σοβαρές ποινικές υποθέσεις, εκ των οποίων υποθέσεις πολιτογραφήσεων, επιβολής κυρώσεων, σφετερισμού. Για τις υποθέσεις αυτές γίνονται τακτικές συσκέψεις με την ηγεσία της Αστυνομίας και όλους τους εμπλεκόμενους λειτουργούς και δίδεται η απαραίτητη νομική καθοδήγηση για τη συμπλήρωση των υποθέσεων.

Όσον αφορά στις υποθέσεις διαφθοράς, υπενθυμίζω τη λειτουργία της Ομάδας Συντονισμού Διερεύνησης Υποθέσεων Διαφθοράς που έχει συστηθεί εντός της Νομικής Υπηρεσίας το 2023 για την παρακολούθηση των σοβαρών υποθέσεων διαφθοράς, η οποία συνεχίζει τις εργασίες της. Ενδεικτικά είναι τα συμπεράσματα στην Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου στην Κύπρο, για τη Νομική Υπηρεσία, για το 2025, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα στις 8 Ιουλίου 2025. Η Έκθεση εγκωμιάζει τις προσπάθειες, τις σχετικές εκπαιδεύσεις και το έργο που έχει παραχθεί, σημειώνοντας πως αποτέλεσμα ήταν το 2024 να αυξηθούν οι έρευνες υποθέσεων διαφθοράς από την Αστυνομία και να συγκεντρωθούν από τη Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟ.Κ.Α.Σ.) δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία που ξεπερνούν τα 8 εκατομμύρια ευρώ σε εγχώριες ποινικές υποθέσεις που βρίσκονται υπό διερεύνηση.

Συγκεκριμένα, το 2024:

υπήρξαν πέντε καταδίκες φυσικών προσώπων για αδικήματα διαφθοράς σε τέσσερις εκδικασθείσες υποθέσεις,
κινήθηκαν ή δικάστηκαν δεκατέσσερις υποθέσεις διαφθοράς στον τομέα του αθλητισμού. Σε εξέλιξη βρίσκεται επίσης έρευνα για υψηλόβαθμο αξιωματούχο, και
η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διερεύνησε μία υπόθεση διαφθοράς.

Το 2025 κινήθηκαν έξι νέες έρευνες, ενώ υπάρχει σημαντικός αριθμός υποθέσεων διαφθοράς, κυρίως σε χαμηλό επίπεδο, όπου εμπλέκονται τοπικές διοικήσεις και Αρχές.

Σε σχέση με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, 26 φυσικά και νομικά πρόσωπα διώκονται επί του παρόντος για διαφθορά, ενώ έρευνες για άλλες υποθέσεις βρίσκονται σε εξέλιξη.

Ως προς τα αποτελέσματα της ΜΟ.Κ.Α.Σ. από την εφαρμογή των μέτρων για ανάκτηση παράνομων εσόδων, όπου το 2024 παρατηρείται αύξηση κατά 62% σε σύγκριση με το 2023, πέραν των δεσμεύσεων παράνομων εσόδων που, όπως έχω πει, ξεπερνούν τα 8 εκατομμύρια ευρώ:

διαβιβάστηκαν 132 περιπτώσεις χρηματοοικονομικών πληροφοριών και χρηματοοικονομικής ανάλυσης στην Αστυνομία για διεξαγωγή ανακρίσεων ή πληροφόρηση,
δόθηκε ανταπόκριση σε 129 αιτήματα της Αστυνομίας για υποστήριξη σε υπό εξέλιξη ανακριτικό έργο,
έγινε ανταλλαγή πληροφοριών με αντίστοιχες Μονάδες του εξωτερικού στη βάση αιτημάτων σε 653 περιπτώσεις και διαβιβάστηκαν αυθόρμητες αναφορές σε άλλες 134 περιπτώσεις, ενώ
αύξηση παρατηρήθηκε και στις εγγραφές Διαταγμάτων Δέσμευσης εξωτερικού που εκδόθηκαν στη βάση Αιτημάτων Δικαστικής Συνδρομής ξένων Αρχών, με την αξία των δεσμευθέντων περιουσιακών στοιχείων να ανέρχεται περί των 54 εκατομμυρίων 700 χιλιάδων Ευρώ.

Τα στοιχεία για το 2025 θα είναι έτοιμα προς το τέλος του χρόνου.

Αναφερόμενος σε ζητήματα με οικονομική πτυχή, ένας από τους τομείς δραστηριότητας της Νομικής Υπηρεσίας όπου φέτος χρήζει ξεχωριστής αναφοράς είναι ο Τομέας Εσόδων/Εξόδων στον οποίον, με στοχευμένες ενέργειες, έγιναν ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του, ώστε τα επίπεδα εισπράξεων να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια. Καταρτίστηκαν περίπου 250 νέοι κατάλογοι εξόδων που θα επιτρέψουν την είσπραξη ποσών που δεν είχαν προηγουμένως καταγραφεί, απεστάλησαν επιστολές απαίτησης για κάθε χρεώστη, εντοπίστηκαν και καταχωρίσθηκαν οφειλές νομικών προσώπων που προηγουμένως δεν καταγράφονταν, αποτρέποντας έτσι τη διαγραφή οφειλών λόγω παράλειψης χρεών και δημιουργήθηκε συστηματική παρακολούθηση αποδείξεων πληρωμών, εντοπίζοντας οφειλές που δεν είχαν προηγουμένως καταγραφεί στο σύστημα.

Σε ό,τι αφορά στην ψηφιοποίηση της Νομικής Υπηρεσίας, που είναι θεμελιώδης εσωτερικός μεταρρυθμιστικός άξονας για εκσυγχρονισμό, από πέρσι βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία τα μηχανογραφημένα συστήματα e-Law, e-OASIS και KELIO. Παράλληλα, ψηφιοποιήθηκαν περίπου 85 χιλιάδες φάκελοι και επτά (7) εκατομμύρια εικόνες, δημιουργώντας, για πρώτη φορά, ιστορικό αρχείο Νομικής Υπηρεσίας.

Στον τομέα της στελέχωσης, το 2025 έγινε η πλήρωση επτά (7) κενών μόνιμων θέσεων Ανώτερων Δικηγόρων της Δημοκρατίας. Από τον Ιούλιο 2020 που αναλάβαμε, πληρώθηκαν συνολικά 135 οργανικές θέσεις της Νομικής Υπηρεσίας.

Η δε Ακαδημία της Νομικής Υπηρεσίας συνέχισε τις εκπαιδευτικές δράσεις της στη βασική και διά βίου εκπαίδευση. Ξεχωρίζουν οι συνεργασίες μας με την ΕPPO, το Γραφείο Νομικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Δικαιοσύνης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής (ΗΠΑ), την Πρεσβεία των ΗΠΑ στην Κύπρο, τη Σχολή Δικαστών και τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο.

Στο κεφάλαιο Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), η Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας έχει να διαδραματίσει έναν σημαντικό ρόλο και έχει προετοιμαστεί κατάλληλα για τον σκοπό αυτό. Συγκεκριμένα, λειτουργοί της Νομικής Υπηρεσίας παρακολουθούν και θα κληθούν όπως προεδρεύσουν και στελεχώσουν:

Το Consultative Forum της Eurojust, όπου η Κύπρος θα προεδρεύσει τον Μάρτιο 2026 στη Χάγη, μαζί με την Ιρλανδία.
Ομάδες Εργασίας του Συμβουλίου της ΕΕ, οι οποίες άπτονται της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις και εξετάζουν ενωσιακές νομοθετικές προτάσεις.
Τις εργασίες της Ομάδας FREMP (Working Party on Fundamental Rights, Citizens Rights and Free Movement of Persons) που αφορούν σε θεμελιώδη δικαιώματα.
Την Ομάδα Εργασίας που αφορά στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Δύο Ομάδες Εργασίας του Συμβουλίου της ΕΕ που άπτονται θεμάτων δημοσίου διεθνούς δικαίου: την Ομάδα Εργασίας για το δημόσιο διεθνές δίκαιο – (COJUR) και την Ομάδα Εργασίας για το δίκαιο της θάλασσας (COMAR), σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών.

Από την πληροφόρηση που έχουμε λάβει μέχρι σήμερα, οι Ομάδες Εργασίας, στις οποίες θα προεδρεύσει η Νομική Υπηρεσία, ανέρχονται συνολικά σε 15.

Τελειώνοντας, άφησα τελευταίο το πολύ οξύ πρόβλημα στέγασης που εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε. Παρότι το Υπουργείο Οικονομικών έχει περιλάβει στον Προϋπολογισμό του 2026 το ποσό των 150 χιλιάδων ευρώ για την επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού μετά από την αιφνίδια ακύρωσή του το 2023, η εκτελεστική εξουσία επιβάλλεται να δώσει προτεραιότητα στην υλοποίηση του έργου, αφού το κτήριο στο οποίο στεγάζονται τα κεντρικά γραφεία της Υπηρεσίας μας δεν έχει άλλο προσδόκιμο.

Κυρία Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Επί σκοπού άφησα τελευταίο το μεγάλο και πολύ σοβαρό θέμα των κυβερνητικών νομοσχεδίων για μεταρρύθμιση του Θεσμού του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας. Οι επιφυλάξεις και οι ανησυχίες μου, όπως βεβαίως και οι θέσεις επί των συνταγματικών πτυχών των σκοπούμενων μεταρρυθμίσεων της Επιτροπής Συνταγματολόγων αλλά και των δύο πρώην Δικαστών του Ανωτάτου Δικαστηρίου που διόρισα, είναι καταγεγραμμένες και ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων. Καλώ όλους να είναι ιδιαιτέρως προσεκτικοί στις αποφάσεις που ενδέχεται να ληφθούν σε περαιτέρω συζήτηση του θέματος στην αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή. Η σκοπούμενη μεταρρύθμιση είναι η μεγαλύτερη ενδεχομένως από καταβολής της Κυπριακής Δημοκρατίας και, όπως προτείνεται, προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, τροποποίηση πολύ σημαντικών Άρθρων του Συντάγματος, αφού αλλάζει τη συνταγματική δομή αλλά και σημαντικό μέρος του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης στην Κύπρο. Τέτοια θέματα απαιτούν πάρα πολύ προσεκτικούς και φρόνιμους χειρισμούς.

Ολοκληρώνω εκφράζοντας τις θερμές μου ευχαριστίες προς τον φίλο και συνεργάτη μου κ. Σάββα Αγγελίδη, προς όλους τους νομικούς λειτουργούς, το διοικητικό και υποστηρικτικό προσωπικό της Νομικής Υπηρεσίας, καθώς και τους συνεργάτες μου. Όλοι τους δεικνύουν απίστευτο ζήλο και αφοσίωση στα της Νομικής Υπηρεσίας, επενδύοντας πολλές εργατοώρες εις βάρος των οικογενειών τους και του προσωπικού τους χρόνου.

Σας ευχαριστώ και είμαι στη διάθεσή σας.

(ΜΛ/ΜΣ/ΓΣ)

Ίσως σας ενδιαφέρουν και αυτά