Ομιλία της Υφυπουργού Πολιτισμού δρος Βασιλικής Κασσιανίδου κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού για το 2026 ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών και Προϋπολογισμού

Από:

Υφυπουργείο Πολιτισμού

20/10/25 15:13 | Ομιλία / Διάγγελμα | Πολιτισμός

Σάς παρουσιάζω τον προϋπολογισμό του Υφυπουργείου Πολιτισμού για το έτος 2026.

Με την ψήφιση του νομοσχεδίου για τη μεταφορά του Κρατικού Αρχείου από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξεως, το Υφυπουργείο Πολιτισμού πλέον θα απαρτίζεται από το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού, το Τμήμα Αρχαιοτήτων, την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας και το Κρατικό Αρχείο.

Το Υφυπουργείο εφαρμόζει μια ολιστική στρατηγική για τον πολιτισμό και τους ανθρώπους που τον υπηρετούν. Στόχος μας είναι η στήριξη της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας, η ανάδειξη της Κύπρου ως περιφερειακού πολιτιστικού κέντρου, καθώς και η προβολή του κυπριακού πολιτισμού στο εξωτερικό. Ταυτόχρονα, προστατεύομε και προβάλλουμε την πολιτιστική μας κληρονομιά μέσω της συντήρησης και διαχείρισης των αρχαίων μνημείων και των κρατικών μουσείων, της διαφύλαξης της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και της λαϊκής παράδοσης, καθώς και της διάσωσης των ιστορικών αρχείων του τόπου μας.

Ο προϋπολογισμός που θα σας παρουσιάσω αντανακλά ακριβώς αυτή τη στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης του Υφυπουργείου για το 2026.

Αξιοποίηση του Προϋπολογισμού 2025

Θα ήθελα τώρα να αναφέρω κάποια στοιχεία για την αξιοποίηση του προϋπολογισμού το 2025, ξεκινώντας με τη στήριξη της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας. Τα ποσά που αναφέρω είναι στρογγυλεμένα χάριν συντομίας. Τα ακριβή ποσά παρουσιάζονται στην οθόνη.

Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού

Γύρω στα €2,2 εκατ. έχουν δοθεί μέσα από το Πρόγραμμα Πολιτισμός ΙΙ σε 159 φορείς, 25 ομάδες φυσικών προσώπων και 153 φυσικά πρόσωπα για δράσεις στους επιμέρους καλλιτεχνικούς τομείς.

Ποσό ύψους €2,33 εκατ. διατέθηκε για την επιχορήγηση φεστιβάλ τόσο μέσω του χορηγικού προγράμματος ΚΥΠΡΙΑ όσο και μέσω θεσμικών διοργανώσεων σε όλη την Κύπρο.

Στο πλαίσιο του Σχεδίου ΘΥΜΕΛΗ, εφέτος χορηγήθηκαν 34 θεατρικές παραγωγές. Επιπλέον, χρηματοδοτήθηκαν συνολικά 82 ταινίες, μεγάλου και μικρού μήκους, καθώς και ντοκιμαντέρ. Παράλληλα, το 2025 ξεκινήσαμε το νέο «Πρόγραμμα Στήριξης Μονοαιθουσιακών Κινηματογράφων CyNEMA».

Μέσω του Προγράμματος Πολιτιστικής Αποκέντρωσης, το οποίο χρηματοδοτεί θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις, καθώς και μουσικές συναυλίες σε κοινότητες της υπαίθρου, υλοποιήθηκαν φέτος 22 παραγωγές.

Μέσα από τα Σχέδια Κάλυψης Λειτουργικών Δαπανών, το 2025 διατέθηκαν σχεδόν 600,000 ευρώ για τη στήριξη 12 θεατρικών φορέων και 31 άλλων πολιτιστικών φορέων.

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η προκήρυξη του νέου Σχεδίου Στήριξης Τεχνολογικής και Ψηφιακής Αναβάθμισης Πολιτιστικών Φορέων του ιδιωτικού φορέα.

Παράλληλα, τέθηκε σε λειτουργία και η νέα ψηφιακή μας πλατφόρμα «Let’s Culture» για προβολή πολιτιστικών εκδηλώσεων. Η πλατφόρμα έτυχε θετικότατης υποδοχής, αφού μέσα σε μόνο δύο μήνες λειτουργίας φιλοξενεί πέραν των 600 δράσεων από 200 φορείς.

Τέλος, στο πλαίσιο της στήριξης των πυρόπληκτων κοινοτήτων της Επαρχίας Λεμεσού, δόθηκε χορηγία 3.000 ευρώ σε κάθε κοινότητα που ήθελε να διοργανώσει κάποια πολιτιστική εκδήλωση, ώστε μέσα από τον πολιτισμό να βοηθήσουμε αυτούς τους ανθρώπους.

Υποδομές – Μνημεία – Χώροι Πολιτισμού

Σύγχρονος Πολιτισμός

Ανάμεσα στους βασικούς πυλώνες του σύγχρονου πολιτισμού είναι η Κυπριακή Βιβλιοθήκη και η Πινακοθήκη Σύγχρονης Τέχνης, για τους οποίους θα ήθελα να σας ενημερώσω συνοπτικά.

Κυπριακή Βιβλιοθήκη

Με στόχο την αναβάθμιση και περαιτέρω ανάπτυξη της Κυπριακής Βιβλιοθήκης, η νέα Συμβουλευτική Επιτροπή ετοίμασε Στρατηγικό Σχέδιο, το οποίο έχει υποβληθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση. Σταθερός μας στόχος παραμένει η ανέγερση ενός νέου, εμβληματικού κτηρίου που θα αντανακλά τον ρόλο της κρατικής βιβλιοθήκης της Κύπρου. Στο πλαίσιο αυτό, στις αρχές Ιανουαρίου θα προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για τη Μελέτη Βιωσιμότητας, όπως προνοούν οι διαδικασίες του Υπουργείου Οικονομικών.

Πινακοθήκες Σύγχρονης Τέχνης – Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης

Έχει επίσης συσταθεί Συμβουλευτική Επιτροπή, η οποία εργάζεται συστηματικά για τη δημιουργία του Μουσείου Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης της Κύπρου, ενός θεσμού που αποτελεί διαχρονικά ένα πάγιο αίτημα της καλλιτεχνικής κοινότητας, αλλά και του ευρύτερου κοινού.

Τμήμα Αρχαιοτήτων

Η προστασία, συντήρηση και αποκατάσταση των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων αποτελεί τον πρωταρχικό άξονα δράσης του Τμήματος Αρχαιοτήτων, για τον οποίο δαπανάται ετησίως το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού του.

Το 2025 προωθήθηκαν 24 νέες κηρύξεις Αρχαίων Μνημείων Α΄ και Β΄ Πίνακα. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης σε 53 Μνημεία Α΄ Πίνακα, ενώ επιχορηγήθηκαν έργα σε 42 Μνημεία Β΄ Πίνακα.

Με στόχο την καλύτερη διαχείριση των αρχαιολογικών χώρων και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών, προχωρούμε σε σειρά έργων αναβάθμισης Ενδεικτικά βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες συντήρησης στην Οικία Χατζηγεωργάκη Κορνέσιου και στην Καστελιώτισσα. Πραγματοποιήθηκαν επίσης εργασίες συντήρησης και αναβάθμισης των υποδομών της Πύλης Αμμοχώστου.

Σε εξέλιξη βρίσκεται η αναβάθμιση της μόνιμης έκθεσης του Κυπριακού Μουσείου, με μερική αναδιάταξη εκθεμάτων, προσθήκη εποπτικού υλικού και παραγωγή νέου ενημερωτικού υλικού σε έξι γλώσσες.

Στο Κούριο θα ολοκληρωθεί εφέτος η ανακαίνιση του Κέντρου Επισκεπτών, οι νέοι χώροι υγιεινής, η επέκταση των καμαρινιών και η αναβάθμιση της ηλεκτρικής εγκατάστασης του θεάτρου.

Στην Πάφο αποκαθίστανται οι πεζογέφυρες στη Βασιλική Χρυσοπολίτισσας και προχωρά η αναβάθμιση του εξωτερικού χώρου του Αρχαιολογικού Μουσείου Επαρχίας Πάφου.

Επιπλέον, έχουν τοποθετηθεί 80 νέες ενημερωτικές πινακίδες με QR codes σε πέντε μεγάλους αρχαιολογικούς χώρους της ελεύθερης Κύπρου, ενώ μέχρι το τέλος του 2025 θα ολοκληρωθεί η εγκατάσταση νέων πινακίδων σε ακόμα πέντε.

Τέλος, προχωρούν εντατικά οι εργασίες, εκ μέρους του Τμήματος Αρχαιοτήτων, για το Αρχαιολογικό Μουσείο Κύπρου.

Χειροτεχνία

Η διατήρηση και στήριξη των παραδοσιακών κλάδων χειροτεχνικής πρακτικής αποτελούν προτεραιότητα για το Υφυπουργείο και την Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας. Για την επίτευξη του στόχου αυτού αναβαθμίζονται οι υποδομές της Υπηρεσίας. Το πλήρως ανακαινισμένο πωλητήριο αναμένεται να ανοίξει σύντομα.

Ψηφιακός πολιτισμός

Το Υφυπουργείο ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για διαφύλαξη και ψηφιακή ανάδειξη του πολιτισμού μας, προχωρά σε στοχευμένες αναπτυξιακές δράσεις ψηφιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς και της Κρατικής Συλλογής Σύγχρονης Τέχνης, οι οποίες υλοποιούνται με χρηματοδότηση τόσο από τον κρατικό προϋπολογισμό όσο και από χορηγίες από την Ευρώπη και την Αμερική.

Πολιτιστική Παιδεία

Η ενίσχυση της πολιτιστικής παιδείας αποτελεί εξίσου σημαντική επιδίωξή μας. Το πρόγραμμα «Σχολεία Πρεσβευτές Πολιτισμού – Παιδιά Πρεσβευτές Πολιτισμού» εφαρμόστηκε την προηγούμενη σχολική χρονιά σε 15 σχολεία, ενώ άλλα 50 υλοποίησαν συνεργασίες με καλλιτέχνες. Εφέτος το πρόγραμμα θα επεκταθεί σε 30 σχολεία.

Παράλληλα, με συνολική χρηματοδότηση της τάξεως του €1,75 εκατ. ευρώ μέχρι σήμερα, συνεχίζεται με επιτυχία ο θεσμός της Κάρτας Πολιτισμού Νέων, την οποία έχουν λάβει 9.241 νέοι και νέες μέχρι τώρα. Εφέτος επεκτείναμε το ηλικιακό όριο των δικαιούχων μέχρι τα 21 χρόνια και δώσαμε παράλληλα τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν την κάρτα και για την αγορά βιβλίων.

Προϋπολογισμός 2026

Επιτρέψετε μου τώρα να αναφερθώ σύντομα στον προϋπολογισμό του Υφυπουργείου για το 2026, ο οποίος ανέρχεται στα €66,1 εκατ. έναντι €58,4 για το 2025. Η αύξηση οφείλεται, μεταξύ άλλων, στην ένταξη του προϋπολογισμού του Κρατικού Αρχείου ύψους €2,5 εκατ. στα €2,4 εκατ. που διατίθενται για το πλούσιο και διεθνές πολιτιστικό πρόγραμμα της Προεδρίας, καθώς και στο 1 εκατ. που αφορά στην Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2030. Πέραν αυτών, ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει αυξήσεις 680.000 ευρώ για τα χορηγικά προγράμματα που στηρίζουν τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία.

Οι τακτικές δαπάνες του Προϋπολογισμού αντιστοιχούν στο 61,2% επί του συνόλου του προϋπολογισμού, ενώ οι αναπτυξιακές δαπάνες αντιστοιχούν στο 38,8%.

Διοίκηση – Κεντρικά Γραφεία

Το σύνολο των δαπανών της Διοίκησης ανέρχεται σε €11,7 εκατ., εκ των οποίων ποσό ύψους €63.000 αφορά σε Αναπτυξιακές Δαπάνες.

Στον προϋπολογισμό της Διοίκησης περιλαμβάνεται χορηγία ύψους €5,3 εκατ. προς τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου και χορηγία ύψους €3,55 εκατ. προς το Ίδρυμα Συμφωνικής Ορχήστρας Κύπρου. Δαπάνες ύψους €600.000 προορίζονται για εφαρμογή του Σχεδίου Κάρτας Πολιτισμού Νέων. Επιπλέον, δαπάνες ύψους σχεδόν 2 εκατομμυρίων προορίζονται για τα Πολιτιστικά Κέντρα στο Εξωτερικό, το Μουσείο Αγώνος, τις Πινακοθήκες, καθώς και τη Συμμετοχή σε Προγράμματα και Πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού

Το σύνολο των δαπανών του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού ανέρχεται στα €19,72εκατ., εκ των οποίων ποσό ύψους €4,83 εκατ. αφορά σε Τακτικές Δαπάνες, και ποσό ύψους €14,89 εκατ. αφορά σε αναπτυξιακές δαπάνες. Αυτό σημαίνει ότι πέραν του 75% του προϋπολογισμού του Τμήματος διατίθεται κυρίως για τη στήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας και των ανθρώπων που την υπηρετούν.

Στις Αναπτυξιακές Δαπάνες περιλαμβάνονται πιστώσεις, μεταξύ άλλων, για την Παραγωγή Κινηματογραφικών Ταινιών ύψους €2,65 εκατ. και την Επιχορήγηση Πολιτιστικών Φορέων και Ατόμων για Πολιτιστικές Παροχές ύψους €7,67 εκατ. (έναντι €6,25 εκατ. το 2025).

Περιλαμβάνονται επίσης €3,15 εκατ. για το Πρόγραμμα Πολιτισμός, €1,4 εκατ. για το Σχέδιο ΘΥΜΕΛΗ και €3,12 εκατ. για άλλα προγράμματα και δράσεις.

Προβλέπονται επιπλέον €795.000 για κάλυψη δαπανών που αφορούν, μεταξύ άλλων, στη λειτουργία του Μουσείου Κώστα Αργυρού, των Στεγών Γραμμάτων και Τεχνών, του Ιδρύματος Πολιτισμού Ορεινών Περιοχών, του Κυπριακού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου, καθώς και των Στεγών Χορού στη Λευκωσία και Λεμεσό.

Ποσό ύψους €600.000 προορίζεται για το Χορηγικό Πρόγραμμα Φεστιβάλ ΚΥΠΡΙΑ.

Όσον αφορά τις θεσμικές και άλλες πολιτιστικές διοργανώσεις που αναγράφονται στην οθόνη, ο προϋπολογισμός αυξάνεται από €1,8 εκατ. το 2025 σε €4,27 το 2026. Η σημαντική αύξηση οφείλεται κυρίως, όπως έχω ήδη αναφέρει, στο Πολιτιστικό Πρόγραμμα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου ΕΕ 2026 (€2.460.200)

Ποσό ύψους €250.000 προορίζεται για την αγορά έργων τέχνης για τον εμπλουτισμό της Κρατικής Συλλογής Έργων Τέχνης.

Τμήμα Αρχαιοτήτων

Το συνολικό ύψος των δαπανών του Τμήματος Αρχαιοτήτων ανέρχεται στα €24,67 εκατ., των οποίων σχεδόν €18 εκατ. αφορούν Τακτικές Δαπάνες και €6,68 εκατ. σε Αναπτυξιακές Δαπάνες.

Στις Αναπτυξιακές Δαπάνες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, πιστώσεις €900.000 για την ολοκλήρωση της συντήρηση των στεγάστρων του αρχαιολογικού χώρου Κουρίου, αλλά και εργασίες στον Τάφο του Αγίου Ερμογένη στην ίδια περιοχή.

Επίσης, περιλαμβάνουν την πλήρη ανακαίνιση και αναβάθμιση του Τοπικού Αρχαιολογικού Μουσείου Επισκοπής, που περιλαμβάνει συντήρηση του παραδοσιακού κτηρίου και εφαρμογή της μουσειολογικής και μουσειογραφικής μελέτης του 2019.

Όσον αφορά στη συντήρηση και αποκατάσταση αρχαίων μνημείων διατίθενται πιστώσεις ύψους €1,6 εκατ., που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, και την αποκατάσταση του προμαχώνα Podocataro των τειχών Λευκωσίας.

Πιστώσεις ύψους €1,3 αφορούν στην αντικατάσταση περίφραξης αρχαιολογικών χώρων της Επαρχίας Λεμεσού, εξειδικευμένες μελέτες για εγκαταστάσεις ειδικού φωτισμού στα Κάστρα Λεμεσού και Κολοσσίου, τη συντήρηση απαλλοτριωμένων οικιών εντός του πυρήνα των Κουκλιών, και τη δημιουργία νεών χώρων υγιεινής στον αρχαιολογικό χώρο Χοιροκοιτίας.

Για τις μουσειακές ανάγκες του Αρχαιολογικού Μουσείου Κύπρου στον προϋπολογισμό περιλαμβάνονται πιστώσεις ύψους €550.000.

Επιπλέον, προωθείται μελέτη για αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Μουσείου Λεμεσού, ενώ προχωρεί το έργο της ενοποίησης τεσσάρων Αρχαιολογικών Χώρων στην Πόλη Χρυσοχούς που πρόκειται να κατακυρωθεί εντός Οκτωβρίου με χρονοδιάγραμμα υλοποίησης ενός έτους.

Υπηρεσία Κυπριακής Χειροτεχνίας

Το σύνολο των δαπανών της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας ανέρχεται στο €2,43 εκατ.

Στο πιο πάνω ποσό περιλαμβάνονται βελτιωτικές εργασίες στα κτήρια της Υπηρεσίας (€350.000), όπως η ανακαίνιση πρότυπου εργαστηρίου κεραμικής, καλαθοπλεχτικής τέχνης, το κυλικείο και τοπιοτέχνηση εξωτερικών χώρων.

Παράλληλα, σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού θα διατεθεί για τη διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων με στόχο τη διάσωση τεχνικών και τη μετάδοση της γνώσης στις επόμενες γενιές.

Κρατικό Αρχείο

Ο Προϋπολογισμός του Κρατικού Αρχείου για το 2026 ανέρχεται σε €2,52 εκατ., εκ των οποίων ποσό ύψους €1,47 αφορά Τακτικές Δαπάνες και ποσό ύψους €1,05 εκατ. αφορά Αναπτυξιακές Δαπάνες.

Οι Αναπτυξιακές Δαπάνες για το 2026 αφορούν κυρίως πρόνοια για ετοιμασία μελετών και έναρξη εργασιών για την πρώτη φάση ανέγερσης του κτηρίου του Κρατικού Αρχείου. Με την ολοκλήρωσή του, όλες οι αρχειακές συλλογές, που σήμερα φυλάσσονται διάσπαρτα, θα συγκεντρωθούν κάτω από μια ενιαία στέγη υπό ιδανικές συνθήκες διαφύλαξης σύμφωνα με τα διεθνή αρχειακά πρότυπα.

Αφορούν επίσης πρόνοια για τη βελτίωση του Κτηρίου Διοίκησης του Κρατικού Αρχείου.

Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές,

Είναι πλέον ώρα να αναγνωρίσουμε όλοι ότι ο Πολιτισμός αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα και οφείλουμε να τον στηρίξουμε έμπρακτα. Αν το κάνουμε, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά όχι μόνο στην ενίσχυση της ταυτότητας μας, αλλά και στην οικονομική ανάπτυξη του τόπου μας. Ο προϋπολογισμός του Υφυπουργείου Πολιτισμού για το 2026 παρουσιάζει αύξηση συνολικού ποσού ύψους €7,0 εκατ., ενώ το ποσοστό υλοποίησης για το 2025 αναμένεται να ανέλθει στο 90%.

Η υπερψήφιση του θα ενισχύσει τη δυνατότητά μας να εφαρμόσουμε στοχευμένες πολιτικές, δράσεις και μεταρρυθμίσεις, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η ευημερία, η ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός του τομέα του πολιτισμού και των ανθρώπων που τον υπηρετούν, αλλά και της κοινωνίας μας στο σύνολό της.

Κλείνοντας, θα ήθελα να εκφράσω, ενώπιον όλων σας, την ειλικρινή πρόθεσή μας για σταθερή και δημιουργική συνεργασία με όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα, τα οποία εκπροσωπούν τους πολίτες. Μόνο μέσα από το πνεύμα της συναίνεσης και της κοινής ευθύνης μπορούμε να εφαρμόσουμε ωφέλιμες και ουσιαστικές πολιτικές για τον τόπο μας και τον πολιτισμό μας.

Σας ευχαριστώ πολύ.

(ΕΚ/ΛΓ/ΓΣ)

Ίσως σας ενδιαφέρουν και αυτά