Επιμνημόσυνος λόγος του Υπουργού Άμυνας κ. Βασίλη Πάλμα στην εκδήλωση μνήμης και τιμής των ηρωικώς πεσόντων και αγνοουμένων του 286 Μηχανοκίνητου Τάγματος Πεζικού

02/11/25 14:46 | Ομιλία / Διάγγελμα | Άμυνα, Κυπριακό Πρόβλημα

Αισθήματα συγκίνησης, βαθύτατου σεβασμού και εθνικής υπερηφάνειας οδήγησαν σήμερα τα βήματά μας εδώ, για να τελέσουμε το ετήσιο μνημόσυνο των πεσόντων του 286 Μηχανοκίνητου Τάγματος Πεζικού και να αναπέμψουμε δέηση για ανεύρεση των αγνοουμένων μας.

Τιμούμε τη μνήμη και την ηρωική θυσία των πολεμιστών του Τάγματος, που τον μαύρο Ιούλιο του 1974, κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, σφράγισαν με το αίμα τους τις τραγικότερες σελίδες της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας.

Μνημονεύουμε σήμερα τις ψυχές εκείνων των εύψυχων νέων που, μέσα σε μια προδομένη εποχή, ύψωσαν το ανάστημά τους, αντιστάθηκαν, πολέμησαν και τίμησαν με τη ζωή τους το ύψιστο αγαθό της ελευθερίας.

Τους μνημονεύουμε έναν προς έναν, με παντοτινή ευγνωμοσύνη και βαθύτατο σεβασμό για τη θυσία τους. Η τουρκική εισβολή του 1974 άφησε πίσω της βαθιές πληγές και μια πατρίδα μοιρασμένη. Κι όμως, μέσα από τα συντρίμμια και τον πόνο το όνειρο της ελευθερίας δεν ξεθώριασε.

Πενήντα ένα χρόνια μετά το ζοφερό καλοκαίρι του ’74 το χρέος της απελευθέρωσης και επανένωσης της πατρίδας μας παραμένει ζωντανό μέσα μας.

Κυρίες και κύριοι,

Την 20^ή Ιουλίου 1974 ο πόλεμος και η καταστροφή κατέκλυσαν με βία τη ζωή του νησιού. Με πρόσχημα την προδοσία της Χούντας και των εδώ συνεργατών της, η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο, παραβιάζοντας απροκάλυπτα την κυπριακή ανεξαρτησία και τη διεθνή νομιμότητα.

Ήταν η απαρχή της εθνικής μας τραγωδίας που έσπειρε τον όλεθρο και την καταστροφή. Οι εύτολμοι μαχητές του 286 γνώριζαν ότι σπεύδοντας να υπερασπιστούν τα ιερά χώματα της πατρίδας, υπερασπίζονταν κάτι πολύ ανώτερο από την ίδια τους τη ζωή. Υπερασπίζονταν την ελευθερία και την αξιοπρέπεια του τόπου τους, υπερασπίζονταν τις οικογένειές τους, υπερασπίζονταν την τιμή και την ιστορική συνέχεια ενός ολόκληρου λαού.

Με πλήρη επίγνωση του κινδύνου και του υψηλού καθήκοντος που αναλάμβαναν πολέμησαν με πίστη και αυταπάρνηση, γνωρίζοντας ότι το χρέος προς την πατρίδα υπερβαίνει κάθε προσωπικό φόβο και κάθε ανθρώπινο όριο. Με τη στάση και τη θυσία τους απέδειξαν πως το μεγαλείο της ψυχής δεν μετριέται με τη δύναμη των όπλων, αλλά με τη δύναμη της πίστης και της αγάπης για την ελευθερία.

Κυρίες και κύριοι,

Το 286 Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού ιδρύθηκε στις 17 Μαρτίου 1965.

Προτού μετονομαστεί σε Μηχανοκίνητο αρχικά έφερε την ονομασία 286 Τεθωρακισμένο Τάγμα και είχε ως έδρα το Στρατόπεδο Αντισυνταγματάρχου Μιχαήλ Πουρνάρα, στην Κάτω Λακατάμεια.

Αποτέλεσε την πρώτη μηχανοκίνητη Μονάδα της Εθνικής Φρουράς και ήταν εξοπλισμένο με 18 τεθωρακισμένα οχήματα BTR, Πυροβόλα Άνευ Οπισθοδρομήσεως 57 και 106 χιλιοστών και όλμους 81 χιλιοστών.

Το 1973 λήφθηκε η απόφαση για τη μετεγκατάστασή του στην Κοκκινοτριμιθιά, δίπλα από το στρατόπεδο όπου έδρευε η 23^η Επιλαρχία Αρμάτων, καθώς στα επιχειρησιακά σχέδια θα αναλάμβαναν από κοινού εκτέλεση πολεμικών αποστολών, ως εφεδρεία του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ).

Η εμπλοκή της Μονάδας στα γεγονότα της 15^ης Ιουλίου καταγράφεται ως μια μελανή, μα και διδακτική συνάμα σελίδα στην ιστορία της. Μια σελίδα που υπενθυμίζει το τίμημα των λαθών και την ανάγκη ενότητας, ιδιαίτερα σε κρίσιμες στιγμές για τον τόπο.

Μέσα στην ταραχή και τη σύγχυση των ημερών, το Τάγμα συμμετείχε στα τραγικά γεγονότα του πραξικοπήματος κατά της νόμιμης Κυβέρνησης. Εκείνες οι μέρες αποτέλεσαν την αρχή μιας εθνικής περιπέτειας που στοίχισε ακριβά στην Κύπρο. Την απαρχή μιας πληγής που άνοιξε τον δρόμο για την καταστροφή της πατρίδας μας.

Τις μέρες μετά το πραξικόπημα, η κύρια δύναμη του 286 βρισκόταν συγκεντρωμένη στην περιοχή του παλαιού σταδίου ΓΣΠ. Το πρωί της 20^ής Ιουλίου 1974 –την ώρα που τα τουρκικά αποβατικά σκάφη αποβίβαζαν ανενόχλητα τις δυνάμεις τους στην ακτή του Πέντε Μίλι και αεροπλάνα πραγματοποιούσαν ρίψεις αλεξιπτωτιστών σε διάφορα σημεία του νησιού– σμήνη των τουρκικών αεροσκαφών βομβάρδιζαν κατά κύματα περιοχές της Κερύνειας και της Λευκωσίας.

Τότε, υπό το φως του ήλιου, το Τάγμα έλαβε διαταγή να μετακινηθεί από τη Λευκωσία προς το προγεφύρωμα στην Κερύνεια, ακολουθώντας το δρομολόγιο Γερόλακκος-Κοντεμένος-Πάναγρα-Καραβάς.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι παρά τις αλλεπάλληλες πληροφορίες των προηγούμενων ημερών για επικείμενη τουρκική εισβολή, η διαταγή κίνησης της Μονάδας δεν εκδόθηκε νωρίτερα, παρά μόνο αφού η τουρκική εισβολή είχε ήδη αρχίσει. Κατά τη διάρκεια της κίνησης των οχημάτων της Μονάδας, στο ύψος του χωριού Κοντεμένος, τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη τα εντόπισαν και εξαπέλυσαν ανελέητη επίθεση εναντίον τους.

Από τα σφοδρά και φονικά πυρά η Μονάδα υπέστη εκτεταμένες απώλειες. Έχασε σοβαρά τραυματία τον Διοικητή της, Αντισυνταγματάρχη Γεώργιο Μπούτο, και πολλούς από τους στρατιώτες της που έπεσαν νεκροί ή τραυματίστηκαν. Αυτό, αλλά και η ολοκληρωτική καταστροφή μεγάλου μέρους των υλικών και μέσων της Μονάδας, είχε σοβαρή επίδραση στο ηθικό όλων με αποτέλεσμα το Τάγμα να τεθεί προσωρινά εκτός πλήρους επιχειρησιακής λειτουργίας.

Θλιβερό και συνάμα αποκαρδιωτικό παραμένει το γεγονός ότι η διοίκηση του Τάγματος δεν είχε ενημερωθεί πως στο ίδιο δρομολόγιο είχε προηγηθεί η φάλαγγα του 281 Τάγματος Πεζικού, η οποία είχε ήδη δεχθεί τα φονικά πλήγματα της τουρκικής αεροπορίας. Οι συνολικά επτά νεκροί και 25 τραυματίες, καθώς και η καταστροφή έξι τεθωρακισμένων οχημάτων του 286 επιβάρυναν σημαντικά τη συνοχή και την αποτελεσματικότητά της στις πολεμικές επιχειρήσεις που ακολούθησαν.

Παρά τις σημαντικές απώλειες, οι άνδρες του 286 Μηχανοκίνητου Τάγματος Πεζικού αγωνίστηκαν με γενναιότητα και αυτοθυσία τις επόμενες ημέρες, συμμετέχοντας μαζί με άλλες Μονάδες της Εθνικής Φρουράς στις σφοδρές μάχες για την αντιμετώπιση του τουρκικού προγεφυρώματος.

Παρόλο που η μνημειώδης προσπάθειά τους –λαμβάνοντας υπόψη και τις συνθήκες– δεν κατέστη επιτυχής λόγω των ανεπιτυχών προσπαθειών συντονισμού με τις άλλες Μονάδες υπό το «Συγκρότημα Μπούφα» και των λανθασμένων, για κάποιους, διαταγών σε ανώτατο επίπεδο, η αγωνιστικότητα και η μαχητικότητά τους αποτελεί διαχρονικό παράδειγμα ανδρείας, πίστης και προσήλωσης στο καθήκον.

Ο απολογισμός των απωλειών παραμένει βαρύς. Σαράντα πεσόντες και αγνοούμενοι, μεταξύ αυτών και οι τέσσερις, για 51 χρόνια αγνοούμενοι, της συγκλονιστικής Διμοιρίας του έφεδρου Ανθυπολοχαγού Ιωσήφ Σεργίδη.

Η μνήμη όλων παραμένει ζωντανή, υπενθυμίζοντάς μας τί σημαίνει να μάχεσαι για την ελευθερία, ακόμη και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες.

Κυρίες και κύριοι,

Σήμερα, με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Διοικητή της Μονάδας, Αντισυνταγματάρχη Γεώργιου Μπούτου, τιμούμε την ηρωική του θυσία, η οποία αντικατοπτρίζει το πνεύμα και την ανδρεία όλων των στρατιωτών της Μονάδας.

«Των παιδιών του», όπως συνήθιζε να τους αποκαλεί.

Ακόμη και κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, μετά τον σοβαρό τραυματισμό του στον βομβαρδισμό του Τάγματος, δεν ξέχασε ποτέ τους άνδρες του. Ρωτούσε για την κατάσταση των τραυματιών στρατιωτών του και με ενθαρρυντικά λόγια τους εμψύχωνε, δείχνοντας στοργή και ενδιαφέρον.

Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης της υγείας του, την 1^η Αυγούστου μεταφέρθηκε στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών, όπου δύο μέρες μετά, στις 3 Αυγούστου, άφησε την τελευταία του πνοή μακριά από την Κύπρο που τόσο αγάπησε και πόνεσε. Η προτομή του θα συμβολίζει την αιώνια εκτίμηση του Κυπριακού Ελληνισμού στο πρόσωπό του και θα αποτελεί συνάμα αιώνιο τεκμήριο της ηρωικής στάσης που τήρησε το καλοκαίρι του 1974.

Κυρίες και κύριοι,

Σήμερα, 51 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή οι τραγικές συνέπειες του δίδυμου εγκλήματος του 1974 εξακολουθούν να συνιστούν βαθιά πληγή για την πατρίδα και τον λαό μας.

Οι νεκροί και οι αγνοούμενοί μας, η διχοτόμηση του νησιού και η απώλεια πέραν του ενός τρίτου του εδάφους της πατρίδας μας ματώνουν ακόμα τις ψυχές μας.

Ο διαρκής αγώνας μας για δικαίωση, για απελευθέρωση και για επανένωση της πατρίδας μας παραμένει αδικαίωτος.

Παρά τις προσπάθειες που καταβάλουμε για επανέναρξη της διαδικασίας συνομιλιών με απώτερο στόχο την κατάληξη σε μια κοινά αποδεκτή λύση, με βάση τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφάλειας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), η τουρκική στάση παραμένει αδιάλλακτη, αξιώνοντας τη νομιμοποίηση της de facto απαράδεκτης υφιστάμενης κατάστασης.

Δεν είναι αυτό το μέλλον που οραματιζόμαστε για την πατρίδα μας. Η Κύπρος αξίζει να γίνει ξανά τόπος ειρήνης, ασφάλειας, δικαιοσύνης και προόδου. Μια πατρίδα χωρίς κατοχικά στρατεύματα, συρματοπλέγματα και διαχωριστικές γραμμές, όπου όλοι οι νόμιμοι κάτοικοί της θα μπορούν να ζουν ελεύθεροι σε συνθήκες ασφάλειας.

Αυτό το μέλλον αξίζει στα παιδιά μας και στις επόμενες γενιές. Αυτό θα είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τους ήρωες που μνημονεύουμε σήμερα. Ας είναι αιώνια η μνήμη των πεσόντων του 286 Μηχανοκίνητου Τάγματος Πεζικού και όλων όσοι έπεσαν στον αγώνα προάσπισης της ελευθερίας της Κύπρου.

Προσευχόμαστε για την ανάπαυση των ψυχών τους και τη διακρίβωση της τύχης όλων των αγνοουμένων μας.

Σας ευχαριστώ.

(ΛΓ/ΕΑθ)

Επιμνημόσυνος λόγος του Υπουργού Άμυνας κ. Βασίλη Πάλμα στην εκδήλωση μνήμης και τιμής των ηρωικώς πεσόντων και αγνοουμένων του 286 Μηχανοκίνητου Τάγματος Πεζικού

Ίσως σας ενδιαφέρουν και αυτά