Επιμνημόσυνος λόγος της Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος δρος Μαρίας Παναγιώτου στο Εθνικό Μνημόσυνο Πεσόντων και Αγνοουμένων 1974 της Κοινότητα Άχνας

Από:

Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος

20/07/25 09:50 | Ομιλία / Διάγγελμα | Γεωργία, Αγροτική Ανάπτυξη και Περιβάλλον, Κυπριακό Πρόβλημα

Σε τούτη τη γη ποτισμένη με θυσίες η ιστορία γυρίζει τις σελίδες της, μεταφέροντας τις μνήμες εκείνων που έγιναν φρουροί του χρέους. Μνήμες χαραγμένες στη συλλογική μας συνείδηση, που διαμορφώνουν το παρόν και χαράσσουν το χρέος του αύριο.

Είναι για αυτό που με αισθήματα βαθιάς συγκίνησης και σεβασμού, βρισκόμαστε σήμερα στον Ιερό ετούτο Ναό στην Άχνα, αποτίοντας τον ελάχιστο φόρο τιμής σε εκείνους που έδωσαν τη ζωή τους ή χάθηκαν υπερασπιζόμενοι την πατρίδα το καλοκαίρι του 1974.

Στην Άχνα, στη γη που έζησε την τραγωδία και κρατά ακόμη τη μνήμη της άσβεστη, ο χρόνος δεν ξεθωριάζει. Τόπος με ρίζες βαθιές και καρδιά άγρυπνη, δεν είναι μόνο μάρτυρας του πόνου. Είναι ο φύλακας της αξιοπρέπειας.

Εδώ, η ιστορία δεν γράφτηκε μόνο με λέξεις. Γράφτηκε με πρόσωπα. Με ζωές που ανακόπηκαν βίαια. Με ανθρώπους που χάθηκαν χωρίς αποχαιρετισμό. Με στρατιώτες που έπεσαν στις πρώτες γραμμές. Με πολίτες που βρέθηκαν αντιμέτωποι με τη βαρβαρότητα. Με νέους που δεν πρόλαβαν να ζήσουν, παρά μόνο να ονειρευτούν. Με οικογένειες που έμειναν για πάντα με την προσμονή.

Κύριες και κύριοι,

Σήμερα, απευθύνουμε δέηση και προσευχόμαστε για τη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων της κοινότητας – ανθρώπων που, πενήντα και πλέον χρόνια μετά, εξακολουθούν να αγνοούνται.

Ο Αδούλης Σενέκκης, ο Γιαννάκης Κόκκινος, ο Γεώργιος Σωκράτη Γεωργίου, ο Ανδρέας Γ. Παύλου. Τέσσερις νέοι στρατιώτες που στάθηκαν στο καθήκον χωρίς δισταγμό και από τότε αγνοούνται. Ο Αδούλης, 20 ετών, εθεάθη για τελευταία φορά στις Μάντρες του Αγίου Δημητριανού, στην Κερύνεια. Ο Γιαννάκης, μόλις 19 ετών, συνελήφθη βαριά τραυματισμένος, καθ’ οδόν προς το νοσοκομείο Λαπήθου. Ο Γεώργιος, 23 ετών και πατέρας δύο παιδιών, χάθηκε στη Λάπηθο. Ο Ανδρέας, 19 ετών, εξαφανίστηκε στη μάχη στον Τράχωνα.

Μαζί τους, ο Θεοδόσης Γιαννάκη και ο Νικόλας Λίγγη – πολίτες της Άχνας που επίσης συγκαταλέγονται στους αγνοούμενους. Ο πρώτος, 47 ετών και πατέρας πέντε παιδιών, συνελήφθη παράνομα από τα κατοχικά στρατεύματα τον Φεβρουάριο του 1975. Ο Νικόλας, 40 ετών, δέχθηκε πυροβολισμούς από Τούρκους στρατιώτες μέσα στο σπίτι του στην κατεχόμενη Άχνα, τον Σεπτέμβριο του 1974, μπροστά στα μάτια του παιδιού και της συζύγου του, την οποία δολοφόνησαν εν ψυχρώ.

Οι ιστορίες τους, μνήμη και οφειλή. Γιατί η πατρίδα δεν αναπαύεται όσο οι υπερασπιστές και οι πολίτες της αγνοούνται.

Σήμερα μνημονεύουμε επίσης τους αθώους, ανυπεράσπιστους πολίτες που χάθηκαν μέσα στη σκιά της κατοχής και της ανθρώπινης τραγωδίας. Ο Ευστάθιος και ο Ιωάννης Θεοδώρου, πατέρας και γιος από την Καλοψίδα, 36 και 15 ετών αντίστοιχα, δολοφονήθηκαν στις 23 Αυγούστου 1974. Η Αντρούλα Σάββα που δολοφονήθηκε στην Άχνα, όταν μαζί με τον σύζυγό της Νικόλα Λίγγη επιχείρησαν να επιστρέψουν στο σπίτι τους στην κατεχόμενη κοινότητα.

Τιμούμε όσους έπεσαν χωρίς να δουν την πατρίδα ελεύθερη. Άνδρες που δεν μίλησαν με λόγια, αλλά με τη ζωή τους. Που μπροστά στον όλεθρο επέλεξαν το καθήκον. Έγιναν ασπίδα της ελευθερίας και φρουροί της τιμής.

Ο Κυριάκος Νικολέττη, έφεδρος στρατιώτης από τη Λύση, 30 ετών και πατέρας δύο παιδιών, έπεσε στις μάχες του Αγίου Παύλου στη Λευκωσία. Μαζί του, ο Χριστόφορος Παναγή Ττόφα, 27 ετών επίσης από τη Λύση, καταδρομέας του 336ου Τάγματος. Συνελήφθη από τους Τούρκους εισβολείς και ταυτοποιήθηκε χρόνια αργότερα μέσω DNA. Άφησε πίσω του σύζυγο και ένα αγέννητο παιδί.

Από την Άχνα, ο Κυριακός Παναγιώτη Κκολού, 18 ετών, Δεκανέας της 181ης Μοίρας Πεδινού Πυροβολικού, έπεσε στη μάχη του Συγχαρίου στις 23 Ιουλίου. Ο Λάμπρος Βαρδάκη Δημητρίου, 24 ετών, της 32ης Μοίρας Καταδρομών, έπεσε πολεμώντας στα κρίσιμα μέτωπα. Ο Άδωνης Χριστοφόρου, 19 ετών, λοχίας του 399 Τ.Π., ταυτοποιήθηκε με DNA, έπειτα από τον εντοπισμό των οστών του στο Σιχαρί.

Παναγιώτης Α. Κωνσταντίνου, 19 ετών, από την Άχνα. Υπηρετούσε στην 185η Μοίρα Πεδινού Πυροβολικού και έπεσε υπέρ βωμών και εστιών την 20ή Ιουλίου 1974, κατά τον βομβαρδισμό του στρατοπέδου Πυροβολικού Λευκωσίας στην Αθαλάσσα.

Γεώργιος Α. Ιωακείμ, 23 ετών από τη Μακράσυκα. Υπηρετούσε στην 183η Μοίρα Μέσου Πυροβολικού και έπεσε ηρωικά μαχόμενος στον Άγιο Ερμόλαο Κερύνειας.

Γεώργιος Ανδρέα Γιωρκάτζης, πατέρας πέντε παιδιών, από πολυμελή και φτωχή οικογένεια, έπεσε μαχόμενος στο τουρκικό χωριό Κούκλια, αντιστεκόμενος στην τουρκική εισβολή.

Τιμούμε ακόμη τρεις πεσόντες που θυσίασαν τη ζωή τους σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές:

Ο Παναγιώτης Μαρτής, έφεδρος από την Άχνα, τραυματίστηκε θανάσιμα το 1986 καθώς κατευθυνόταν στη μονάδα του στον Μαθιάτη. Άφησε πίσω σύζυγο και δύο παιδιά.

Ο Θεοδόσης Πιτσιλλίδης, επίσης από την Άχνα, απεβίωσε εν ώρα υπηρεσίας κατά τη Γενική Επιστράτευση του 1967. Γεωργός, μέλος 12μελούς οικογένειας, πότισε με το αίμα του τη γη που ο ίδιος με τον ιδρώτα του καλλιεργούσε.

Ο Γιασουμής Χατζηθεοδοσίου, ήρωας της ΕΟΚΑ, σκοτώθηκε από έκρηξη νάρκης στις 2 Αυγούστου 1958, κατά τη διάρκεια αποστολής στο χωριό Πέργαμος. Ήταν μόλις 18 ετών.

Κύριες και κύριοι,

Κάθε όνομα, μια θέση στο τραπέζι που έμεινε άδεια, μια πληγή σε μια οικογένεια που παραμένει ανοιχτή.

Οι πρόσφυγες, οι αγνοούμενοι, οι εγκλωβισμένοι, η συνεχιζόμενη παράνομη κατοχή και η κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του κυπριακού λαού αποτελούν την πιο ηχηρή υπενθύμιση του ιστορικού χρέους που έχουμε για την απελευθέρωση της πατρίδας μας. Ένα χρέος που αντηχεί και μέσα από τον ηρωισμό και τη θυσία όλων αυτών που σήμερα τιμούμε.

Έχουμε, λοιπόν, ηθική υποχρέωση να μη συμβιβαστούμε με την κατοχή. Και αυτή είναι η υπόσχεσή μας προς τις επόμενες γενιές αυτού του τόπου.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη εργάζεται με προσήλωση για την απελευθέρωση της Κύπρου με τρόπο δίκαιο, λειτουργικό και βιώσιμο, στη βάση των Ψηφισμάτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και των αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Η δική μας ευθύνη είναι να μετατρέψουμε τη θυσία τους σε όραμα. Σε μια Κύπρο ενωμένη, ειρηνική, ασφαλή. Χωρίς στρατούς κατοχής και διαχωριστικές γραμμές. Σε μια Κύπρο, όπου τα παιδιά μας δεν θα κουβαλούν το ίδιο βάρος. Σε μια Κύπρο όπου το «Δεν Ξεχνώ» δεν θα είναι ψίθυρος πόνου ή ανάχωμα στη λήθη, αλλά ζωντανή μνήμη που ενισχύει την ενότητα, τη δημοκρατία και την ειρηνική συνύπαρξη.

Οι άνθρωποι που τιμούμε σήμερα δεν έζησαν για να ακούσουν επαίνους. Έζησαν –και έπεσαν– για να μπορούμε εμείς να στεκόμαστε όρθιοι. Για να μπορούμε να μιλάμε για ελπίδα.

Μέσα από τις σκοτεινότερες σελίδες της Ιστορίας, είναι αυτοί που δεν λογάριασαν το «εγώ», αλλά έβαλαν μπροστά το «εμείς», δίνοντας σήμερα νόημα και προοπτική στο μέλλον μας.

Και η Άχνα κατεχόμενη, αλλά ποτέ λησμονημένη, ανέδειξε πολλούς τέτοιους ανθρώπους, τιμώντας τους σήμερα με σεβασμό και ευγνωμοσύνη.

Είναι εδώ, στο Δασάκι της Άχνας, λίγα μόλις εικοσιτετράωρα μετά την πρώτη φάση της τουρκικής εισβολής, που ο κυπριακός λαός στάθηκε ξανά όρθιος. Εδώ, που δεκάδες χιλιάδες ξεριζωμένοι βρήκαν το πρώτο τους καταφύγιο. Εδώ, που η φιλοπατρία και η αλληλεγγύη έγιναν αντίσταση στην απώλεια και θεμέλιο της συλλογικής μας αντοχής. Ήταν εδώ που διατυπώθηκε για πρώτη φορά η ιστορική υπόσχεση: ότι αυτή η γη, η σκλαβωμένη, δεν θα ξεχαστεί. Και ότι ο αγώνας για την επιστροφή δεν πρόκειται να σταματήσει. Από τούτο τον τόπο ξεκίνησε ο κοινός βηματισμός της αξιοπρέπειας, της αλληλοστήριξης και του αμετάκλητου δικαιώματος στη μνήμη και στην πατρίδα.

Ας αποτελέσει, κύριες και κύριοι, η θυσία των πεσόντων, των δολοφονηθέντων και όλων όσων σήμερα μνημονεύουμε, πυξίδα ενότητας και πρόσταγμα που θα καθοδηγεί τον διαρκή μας αγώνα για ελευθερία, επιστροφή και δικαίωση.

Μαζί με τη μνήμη, κρατούμε άσβεστη τη δέηση για τη διακρίβωση της τύχης όλων των αγνοουμένων μας.

Αιωνία η μνήμη τους.

(ΕΦυς/ΕΑθ/ΛΓ)

Ίσως σας ενδιαφέρουν και αυτά