Χαιρετισμός της Υπουργού Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας δρος Αθηνάς Μιχαηλίδου στο Ζ΄ Συμπόσιο Σεφέρη του Δήμου Αγίας Νάπας, χθες

Από:

Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας

08/11/25 10:22 | Ομιλία / Διάγγελμα | Παιδεία, Αθλητισμός και Νεολαία

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση, βρίσκομαι σήμερα εδώ, εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας, για να απευθύνω τον χαιρετισμό μου στο έβδομο Συμπόσιο, αφιερωμένο στον Γιώργο Σεφέρη. Τον πρώτο Έλληνα που τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1963, και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους των ελληνικών γραμμάτων και του πολιτισμού μας.

Η απόφαση της διεξαγωγής του συμποσίου στην Αγία Νάπα δεν είναι καθόλου τυχαία. Η Αγία Νάπα, τόπος με ξεχωριστό χαρακτήρα και απαράμιλλη φυσική ομορφιά, υπήρξε πηγή έμπνευσης για τον Γιώργο Σεφέρη, κατά την εδώ επίσκεψή του, και αποτέλεσε την αφορμή για τη δημιουργία των ποιημάτων του «Αγιανάπα Α΄» και «Αγιανάπα Β΄». Σήμερα συνεχίζει να συγκινεί με την πλούσια πολιτιστική της κληρονομιά, διατηρώντας ζωντανό τον πνευματικό δεσμό ανάμεσα στον μεγάλο ποιητή και τον τόπο μας.

Όπως ο ίδιος έγραψε σε επιστολή προς την αδερφή του: «Τον έχω αγαπήσει αυτό τον τόπο. Ίσως γιατί βρίσκω εκεί πράματα παλιά που ζουν ακόμη, ενώ έχουν χαθεί στην άλλη Ελλάδα . . . Ίσως γιατί αισθάνομαι πως αυτός ο λαός έχει ανάγκη από όλη μας την αγάπη και όλη τη συμπαράστασή μας. Ένας πιστός λαός, πεισματάρικα και ήπια σταθερός.»

Στο πλαίσιο αυτό, δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι η Κύπρος, την οποία ο Σεφέρης αγάπησε, θαύμασε και πόνεσε βαθιά, αποτέλεσε το πνευματικό του δάνειο, στο οποίο οφείλει ένα μέρος από το μεγάλο έργο που άφησε πίσω του. Είναι αρκετό να σημειώσω ότι η ιστορία, η εθνική και πολιτιστική φυσιογνωμία της πατρίδας μας, οι άνθρωποι και οι παραδόσεις της πέραν από την ποιητική του συλλογή «Κύπρον, οὗ μ’ ἐθέσπισεν», αποτυπώθηκαν και ζωντάνεψαν, ανάμεσα σε άλλα, και στις προσωπικές ημερολογιακές καταγραφές του και την επιστολογραφία του. Εξίσου, καίριος υπήρξε ο ρόλος του για την πατρίδα μας, μέσα από την ιδιότητά του ως διπλωμάτης όσο και ως Πρέσβης της Ελλάδας στο Λονδίνο, από το 1957 μέχρι το 1962. Μια εποχή ιδιαίτερα κρίσιμη, ως γνωστόν για την Κύπρο.

Κυρίες και κύριοι,

Μέσα από το συνολικό του έργο, ο Σεφέρης, κατόρθωσε να αποτυπώσει τις αγωνίες, τα όνειρα και την ψυχή ολόκληρου του ελληνισμού. Το έργο του γεφυρώνει το προσωπικό βίωμα με τη συλλογική μνήμη, την ιστορία με το παρόν, την Ελλάδα και τη μικρή μας πατρίδα με τον οικουμενικό λόγο. Είναι γι’ αυτόν τον λόγο που η πνευματική του παραγωγή παραμένει ζωντανή και συνεχίζει να εμπνέει και να συνομιλεί με κάθε νέα γενιά.

Στο πλαίσιο αυτό, η πρωτοβουλία του Δήμου Αγίας Νάπας, όσον αφορά στη θεσμοθέτηση ανάλογων δράσεων, αποτελεί πολύτιμη συμβολή στην πολιτιστική, πνευματική μας ζωή. Δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες και, ιδιαίτερα, στους νέους μας να έρθουν σε επαφή με την ποίηση και τη λογοτεχνία, να αναγνωρίσουν το εύρος, τη σημασία και την αξία της γλώσσας και να θέσουν τις αρχές που υμνούνται μέσα από αυτή ως οδηγό για τη ζωή και τις επιλογές τους.

Ο Σεφέρης στην ομιλία του στη Στοκχόλμη, κατά την τελετή απονομής του βραβείου Nόμπελ ανέφερε: «Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μάς παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη.» Αυτές τις αξίες υπηρέτησε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του και ανέδειξε στο έργο του. Αυτές τις αξίες επιδιώκουμε με τη σειρά μας να μεταδώσουμε στα παιδιά μας μέσα από το εκπαιδευτικό μας σύστημα.

Και είναι ακριβώς γι’ αυτό που η πνευματική του παραγωγή έχει τη θέση που της αξίζει στα Αναλυτικά Προγράμματα Λογοτεχνίας Γυμνασίου και Λυκείου. Μία πνευματική παραγωγή, που διακρίνεται για τον καίριο παιδευτικό του χαρακτήρα, τόσο στο πλαίσιο της τυπικής εκπαίδευσης όσο και στο πλαίσιο της διά βίου παιδείας. Παιδευτικό, από την άποψη ότι, πέραν της εγγενούς υψηλής αισθητικής του αξίας, δύναται να συμβάλει στη διαμόρφωση ενεργών πολιτών που να είναι σε θέση «να αντλούν από τα δεινά» του λαού μας, καθώς και από τις επιτεύξεις των ηρωικών μορφών της ιστορίας του. Από αυτήν την άποψη, η ποίηση, και γενικότερα η λογοτεχνία, είναι ένας από τους πυλώνες της αυτοσυνειδησίας, συλλογικής και ατομικής, που είναι πολύτιμη στην εποχή της παγκοσμιοποίησης και της ραγδαίας τεχνολογικής προόδου.

Θέλω να σημειώσω ότι, στο πλαίσιο αυτό, στο επίκεντρο της στοχευμένης πολιτικής μας θέτουμε φάρο την παιδεία μας. Την ελληνική μας παιδεία. Αυτήν, που είναι ο φορέας των πανανθρώπινων αξιών και αρχών. Της δικαιοσύνης, της δημοκρατίας ,της ειρήνης, για τις οποίες πάλεψε διαχρονικά ο λαός μας. Αυτή είναι η κληρονομία που χρωστάμε στη νέα γενιά της Κύπρου μας. Θέλουμε τα παιδιά μας να γνωρίσουν σε βάθος την ιστορική μας ταυτότητα, τα ελληνοχριστιανικά ιδεώδη, τις αρχές και αξίες, τη γλώσσα και τον πολιτισμό και να αγωνίζονται για τη διαφύλαξή τους.

Ταυτόχρονα, επενδύουμε στη δύναμη της παιδείας μας ως τον πιο ισχυρό πυλώνα, στον οποίο μπορεί να βασιστεί η πρόοδος και η ευημερία του λαού μας. Μέσα από την πολύπλευρη μόρφωση και τη διαπαιδαγώγηση των νέων μας, θέλουμε οι αυριανοί πολίτες της Κύπρου να χαρακτηρίζονται από δεξιότητες, καλλιεργημένο πνεύμα, κριτική σκέψη, υπευθυνότητα, δημοκρατικό ήθος, ιστορική ταυτότητα και συνείδηση.

Την ίδια στιγμή, εκσυγχρονίζοντας το εκπαιδευτικό μας σύστημα, δημιουργούμε σχολείο των δεξιοτήτων, το σχολείο που εμπνέει. Δίδοντας στα παιδιά μας όλα εκείνα τα εφόδια που τούς επιτρέπουν να εξελίξουν τις ικανότητές τους, να διευρύνουν τους ορίζοντές τους και να κατακτήσουν τους στόχους τους, δημιουργούμε τους αυριανούς πολίτες που θα εργαστούν με αποφασιστικότητα για την απελευθέρωση της Κύπρου και θα οδηγήσουν τον ελληνισμό και την πατρίδα μας σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα προόδου.

Κυρίες και κύριοι,

Η Παιδεία δεν περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων· είναι καλλιέργεια ψυχής, ευαισθησίας και κριτικής σκέψης, και δύναμη, για να ονειρευόμαστε και να δημιουργούμε. Είναι πρωτοβουλίες, όπως η σημερινή, που συνεργούν προς την κατεύθυνση αυτή.

Θερμά συγχαρητήρια στον Δήμο Αγίας Νάπας, το Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών και το Νεοελληνικό Σπουδαστήριο Πετρώνδα του Πανεπιστημίου Κύπρου, καθώς και σε όλους όσοι εργάστηκαν για τη διοργάνωση της εκδήλωσης. Εύχομαι επιστημονικές-λογοτεχνικές συναντήσεις τέτοιου είδους να συνεχίσουν να αναδεικνύουν την ποίηση και τη λογοτεχνία ως φάρο πνευματικού φωτός, που ενώνει και καθοδηγεί την κοινωνία μας.

Σας ευχαριστώ θερμά.

(ΜΣ)

Χαιρετισμός της Υπουργού Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας δρος Αθηνάς Μιχαηλίδου στο Ζ΄ Συμπόσιο Σεφέρη του Δήμου Αγίας Νάπας, χθες

Ίσως σας ενδιαφέρουν και αυτά